بهعنوان کسی که سالها دنیای تغذیه را کاوش کرده و بارها با بیماران و ورزشکاران درباره «ژل رویال» صحبت کردهام، اعتراف میکنم هنوز هم برخی از خواص این ماده شگفتانگیز میتواند من را غافلگیر کند! آمارها نشان میدهند که مصرف مکملهای طبیعی مثل ژل رویال در دهه اخیر تا ۳۰ درصد رشد داشته است. چرا؟ چون همه ما به دنبال راهی طبیعی و مطمئن برای تقویت سیستم ایمنی، انرژی بیشتر و حتی جوان ماندن پوست و حافظه هستیم.
ژل رویال، این خوراک ملکه، فراتر از یک سوپرفود ساده است؛ از پشتیبانی از سلامت عمومی بدن تا کمک به کاهش التهاب و تنظیم قند خون، حضور فعالی دارد. اگر هنوز مطمئن نیستید که ژل رویال برای چی خوبه یا چطور باید آن را استفاده کنید، تا انتهای این راهنما با من همراه باشید تا تمام جنبههای علمی، واقعی و حتی تجربی این اکسیر زنبورها را با هم مرور کنیم.
ژل رویال چیست؟ غذای ویژه ملکه زنبورها
از میان همه محصولات زنبور عسل، هیچکدام مثل ژل رویال اینقدر بحثبرانگیز و متنوع نیست. غذای ملکه زنبور، یک مایع غلیظ و کرمرنگ است که زنبورهای کارگر جوان آن را میسازند تا ملکهشان را تغذیه کنند. این غذا رمزی است برای رشد، طول عمر و قدرت باروری خارقالعاده ملکه. دقیقاً همین ویژگی منحصربهفرد باعث شده که پژوهشگران و مصرفکنندگان به دنبال رمزگشایی از خواص و فواید ژل رویال باشند.

منشأ و تولید ژل رویال در کندو
در قلبِ هر کندو، گروهی از زنبورهای کارگر جوان مسئول تولید ژل رویال هستند. این فرایند تخصصی از طریق غدد زیر حلقی زنبورها انجام میشود. ژل رویال در واقع پاسخ طبیعت به نیاز ملکه برای رشد سریعتر و باروری بیشتر است. وقتی تخم ملکه گذاشته شد، این مایع مغذی را تا سه روز نخست برای تمام لاروها فراهم میکنند و پس از آن، فقط ملکه از این خوراک اشرافی بهرهمند میشود. همین تغذیه ویژه است که ملکه را بالغتر، بزرگتر و با طول عمر چشمگیری، چند ده برابر زنبورهای کارگر میکند.
ترکیبات ژل رویال: گنجینهای از مواد مغذی
«هر قطره ژل رویال حکم گنج را دارد!» این جمله بین بسیاری از عاشقان محصولات طبیعی رواج پیدا کرده چون ترکیبات آن بینظیر است. ژل رویال حاوی ترکیبات فعال شامل پروتئینها، ویتامینها، مواد معدنی و اسیدهای چربِ ویژهای مانند 10-HDA است که هیچ غذای دیگری مثل آن را ندارد. ویتامینهای گروه B، به ویژه B5 و B6، به وفور در این ماده یافت میشوند و تاثیر زیادی بر افزایش انرژی طبیعی بدن دارند. همچنین، ترکیب اسیدهای آمینه ضروری، پپتیدها و آنتیاکسیدانهای قوی، دلیل توصیه مصرف آن بهعنوان مکمل طبیعی است؛ اما اگر اهل جدول و مقایسه هستید، نگاه دقیقتری به این ترکیبات بیاندازید:
گروه ماده مغذی | ترکیبات کلیدی |
---|---|
ویتامینها | ویتامینهای گروه B (B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12)، ویتامین C |
مواد معدنی | کلسیم، آهن، پتاسیم، منگنز، روی، مس |
پروتئینها | ژلئینها (Royalisin)، پروتئینهای خاص |
اسیدهای آمینه | تمامی 8 اسید آمینه ضروری |
ترکیبات خاص | 10-هیدروکسی-2-دکنوئیک اسید (10-HDA) |
خواص شگفتانگیز ژل رویال برای سلامتی عمومی بدن
برای کسانی که دنبال افزایش انرژی طبیعی، رفع خستگی یا حتی کمک به بهبود بیماریهای مزمن هستند، ژل رویال یک ستاره نوظهور در دنیای مکملهاست. خواص ژل رویال بهطور گستردهای توسط پژوهشگران، پزشکان و حتی ورزشکاران حرفهای تست شده و قابل توجه است؛ از سیستم ایمنی قویتر گرفته تا تاثیرات مستقیم روی سلامت عمومی بدن و حتی کاهش خطر ابتلا به بیماریهای مزمن، همه را در لیست فواید بیرقیب این عصاره زنبور عسل خواهید یافت.

تقویت سیستم ایمنی و افزایش مقاومت بدن
یکی از مهمترین دلایلی که بسیاری متخصصان تغذیه به مصرف ژل رویال توصیه میکنند، اثر محسوس آن بر تقویت سیستم ایمنی بدن است. تحقیقات نشان دادهاند که ترکیبات فعال موجود در ژل رویال مانند پروتئینهای خاص (روياليسين)، پپتیدها و ویتامینهای گروه B میتواند منجر به افزایش قدرت دفاعی بدن شود. در تجربه بالینی خود دیدهام افراد پس از چند هفته استفاده منظم، کاهش عفونتهای فصلی و سرماخوردگی را گزارش کردند که نشان از تاثیر قدرتمند این مکمل طبیعی دارد.
اثرات ضد التهابی و آنتیاکسیدانی ژل رویال
ژل رویال حاوی انواع آنتیاکسیدان قوی مانند فلاونوئیدها و اسید چرب منحصربهفرد 10-HDA است که با مهار فعالیت رادیکالهای آزاد، به کاهش التهابات مزمن کمک میکند. مطالعات منتشر شده در «Molecular Nutrition & Food Research» تایید میکنند که مصرف ژل رویال میتواند سطوح فاکتورهای التهابی را در بدن کاهش داده و بهبود وضعیت عمومی افراد مبتلا به بیماریهای خودایمنی یا مفصلی کمک کند. نکته جالب اینجاست که در مقایسه با داروهای شیمیایی، این اثرات معمولاً بدون عوارض جدی همراه هستند.
نقش ژل رویال در مبارزه با رادیکالهای آزاد
با توجه به دهها تحقیق و تجربه برخی از بیماران من، ژل رویال نقش مهمی در خنثیسازی آسیبهای مربوط به رادیکالهای آزاد ایفا میکند. رادیکالهای آزاد میتوانند به DNA، پروتئینها و سلولها آسیب برسانند و منجر به روند پیری یا بروز بیماری شوند. محتوای بالای ویتامین C و پلیفنول این مکمّل زنبور عسل، همان سپر دفاعی هوشمند بدن است؛ پس اگر میخواهید بدنتان دیرتر فرسوده شود، ژل رویال را دستکم نگیرید!
بهبود عملکرد مغز و حافظه
شاید عجیب به نظر برسد، اما ژل رویال در بهبود عملکرد حافظه، تمرکز و حتی کاهش علائم افسردگی نقش دارد. پژوهشهای اخیر NCBI نشان دادهاند که برخی اسیدهای آمینه خاص و 10-HDA، فعالیت سلولهای عصبی را افزایش داده و فرآیند یادگیری را تسریع میکنند. برخی مراجع تجربه شخصیشان را اینطور توصیف میکنند: «با مصرف منظم ژل رویال، احساس شفافیت ذهنی و آرامش بیشتری در طول روز دارم».
تأثیر ژل رویال بر سلامت دستگاه گوارش
یکی دیگر از جنبههای حیرتانگیز این اکسیر، کمک به سلامت دستگاه گوارش است. ژل رویال با دارا بودن ترکیبات ضدباکتریایی، به بازسازی فلور روده و کاهش علائم سوءهاضمه یا زخم کمک میکند. بهویژه در رژیم افرادی که بیشتر دچار استرس هستند یا مشکلات گوارشی مزمن دارند، مصرف پیوسته ژل رویال میتواند باعث بهبود تدریجی علائم شود.
ژل رویال و تنظیم سطح قند خون
در سالهای اخیر، تنظیم قند خون و پیشگیری از دیابت بهشدت مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات بالینی روی بیماران دیابتی نشان داده که مصرف منظم ژل رویال میتواند سطح گلوکز ناشتا را بهشکل معنیداری کنترل کند. ترکیبات خاص این ژل، همچون پروتئینها و پپتیدهای آن، روی متابولیسم قند تأثیر میگذارد و مقاومت به انسولین را کاهش میدهد. اگرچه استفاده از ژل رویال به هیچ وجه جایگزین دارو نیست، اما مکمل خوبی در کنار درمانهای کلاسیک محسوب میشود و البته فرد باید مراقب عوارض احتمالی باشد.
ملاحظات مصرف برای افراد مبتلا به دیابت
افرادی که دیابت دارند، باید با احتیاط بیشتری سراغ ژل رویال بروند. ابتدا با دوز پایین شروع کرده و به واکنش بدن توجه کنند. همچنین، مشاوره با پزشک اهمیت زیادی دارد؛ چون ممکن است اثر تداخل با داروهای کاهنده قند خون مشاهده شود. گفته میشود که استفاده کنترلشده و نظارتشده، به پیشگیری از افت یا افزایش ناگهانی قند کمک خواهد کرد.
کمک به باروری و سلامت هورمونی
در دنیای امروز که چالشهای ناباروری رو به افزایش است، ژل رویال طرفداران جدیدی پیدا کرده؛ مخصوصاً در میان زوجهای جوان. این مکمل طبیعی به واسطه دارا بودن ویتامینهای ضروری، فلاونوئیدهای قوی و ترکیبات شبه هورمونی، به تعادل و تقویت محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-گنادی (H-P-G) کمک میکند. تحقیقات SID و تجربه مراجعین حاکی از تأثیر آن در تقویت تخمدان، بهبود محیط رحم و افزایش کیفیت اسپرم است. همچنین ژل رویال ممکن است به تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش علائم یائسگی نیز کمک کند. البته همه این نتایج بسته به شرایط فردی متفاوت است و بهتر است تحت نظارت متخصص انجام شود.
ژل رویال برای ناباروری در مردان و زنان
برخی شواهد نشان داده که مصرف ژل رویال میتواند حرکت و تمرکز اسپرم در مردان را افزایش دهد و باعث ضخیمتر شدن دیواره رحم در زنان شود. به عقیده محققان و حتی برخی از زوجهایی که به مراکز ناباروری مراجعه کردهاند، اضافه کردن این مکمل طبیعی به رژیم غذایی، شانس بارداری را افزایش داده است. با این حال، ژل رویال جایگزین درمان پزشکی نیست و باید بهعنوان مکمل در نظر گرفته شود.
فواید بینظیر ژل رویال برای پوست، مو و زیبایی
علاقهمندان به زیبایی طبیعی به خوبی میدانند که هیچ چیز مثل یک ترکیب «کلاژنساز» نمیتواند راز جوانی را زنده نگه دارد. در این حال و هوای پرگرد و غبار محصولات شیمیایی، ژل رویال واقعاً همان عصاره زنبور عسل است که به داد پوست و موی شما میرسد. فواید ژل رویال برای پوست نه فقط از نگاه تبلیغات، بلکه بر پایه یافتههای پژوهشی و تجربه مصرفکنندگان اثبات شده است.

نقش ژل رویال در کلاژنسازی و جوانسازی پوست
یکی از نکات طلایی درباره ژل رویال، قدرت آن در تحریک کلاژنسازی پوست است؛ مادهای حیاتی برای سفتی و انعطافپذیری. مطالعات علمی مانند آنچه در سایت Beenous آورده شده، نشان میدهند که این مکمل طبیعی موجب افزایش سنتز کلاژن، بهبود بافت پوست و کاهش علائم خشکی میشود. از نگاه فوری و کاربردی اگر بگویم: با اضافه کردن ژل رویال به برنامه مراقبت پوستی یا حتی استفاده موضعی، پوست شادابتر، جوانتر و درخشانتر خواهید داشت.
مبارزه با علائم پیری و چروکها
در شرایطی که بخش قابل توجهی از نگرانیهای زیبایی مرتبط با پیدایش چروکها و خطوط ریز است، ژل رویال با تأمین آنتیاکسیدانهای قوی و اسیدهای چرب ضروری، پیری پوست را به تعویق میاندازد. مطالعات علمی به کاهش عمق خطوط چهره و روشنتر شدن بافت پوست پس از مصرف چند هفتهای ژل رویال اشاره کردهاند؛ پس اگر دوست دارید اثر جادوی زنبورها را بر چهره خود لمس کنید، ژل رویال را جدی بگیرید.
خواص ژل رویال برای سلامت و درخشش مو
ریزش مو، افت کیفیت تارها یا حتی کاهش درخشندگی، نگرانی رایجی است. ژل رویال با داشتن ویتامینهای گروه B، روی و پروتئینها به گردش خون پوست سر، تغذیه فولیکولها و افزایش مقاومت ریشه مو کمک میکند. مصرف خوراکی یا حتی ماسک مو با عصاره ژل رویال، موهای لطیف، براق و سالم را برای شما رقم میزند.
بهبود زخمها و ترمیم بافتهای آسیبدیده
در میان تمام محصولات طبیعی، ژل رویال بهخاطر خاصیت ترمیمکنندگی زخمها و کمک به بازسازی بافت آسیبدیده مشهور است. اسیدهای آمینه، آنزیمها و ویتامینهای موجود، فرآیند نوسازی سلولی را سرعت میبخشند و حتی در کاهش جراحتهای ناشی از آکنه یا سوختگی نقش دارند. نقطه قوت ژل رویال این است که هم خوراکی، هم موضعی کاربرد دارد و اثرگذاریاش سریع ظاهر میشود.
نحوه مصرف صحیح ژل رویال و بهترین زمان استفاده
ممکن است سراغ قیمت ژل رویال بروید و شگفتزده شوید، ولی دانستن نحوه استفاده صحیح قطعاً ارزشمندتر است. بهترین نتایج زمانی حاصل میشود که هم مقدار مصرف مناسبی انتخاب کنید و هم کیفیت محصول را ارزیابی کنید. نحوه مصرف ژل رویال بسته به هدف (سلامت، زیبایی یا افزایش انرژی) متفاوت خواهد بود.

دوز مصرف توصیه شده ژل رویال برای اهداف مختلف
مقدار مصرف استاندارد ژل رویال معمولاً بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیگرم در روز است. برای افزایش انرژی، تقویت سیستم ایمنی یا رفع خستگی، مصرف ۵۰۰ میلیگرم کافی است. جهت بهبود باروری یا حمایت از درمانهای پوستی، تا ۱ گرم يومانه توصیه میشود. البته، همه چیز بستگی به شرایط جسمی، سن و هدف فردی دارد. حساسیتها و عوارض بالقوه را هم فراموش نکنید و حتماً مشاوره پزشکی داشته باشید.
بهترین زمان مصرف ژل رویال برای جذب حداکثری
بسیاری از متخصصان تغذیه پیشنهاد میکنند که ژل رویال را ترجیحاً صبح و ناشتا مصرف کنید. این کار باعث حداکثر جذب ترکیبات فعال میشود. مصرف همزمان با آب یا عسل برای افرادی که طعم آن را دوست ندارند، مناسب است. اگر هدف زیبایی یا بهبود سلامت کلی است، زمانبندی منظم بیشترین اثربخشی را خواهد داشت.
روشهای نگهداری و حفظ کیفیت ژل رویال
برای حفظ طراوت و اثربخشی ژل رویال اصل، باید آن را در یخچال (دمای ۰ تا ۵ درجه) یا حتی فریزر نگهداری کرد. ژل رویال به نور و اکسیژن حساس است و در صورت نگهداری نامناسب، خواص آن به سرعت تحلیل میرود. توصیه میشود پس از هر بار مصرف، ظرف را محکم ببندید و از تماس مداوم با هوا اجتناب کنید تا کیفیت ژل باقی بماند.
نکات مهم در خرید ژل رویال اصل و با کیفیت
اگر در انتخاب ژل رویال اصل و مطمئن مردد هستید، نکات زیر خیالتان را راحت خواهد کرد:
- به مجوزهای بهداشتی و نشانههای اصالت محصول توجه کنید.
- ژل باید بوی ملایم و طعم اندکی تند داشته باشد، نه شیرین یا ترش.
- بهترین بستهبندی، شیشهای و با حجم کم است.
- اطلاعات تولیدکننده و تاریخ مصرف را دقیق بررسی کنید.
- از فروشگاههای معتبر یا زنبورداران شناختهشده خرید کنید.
حتماً اصل بودن ژل رویال را جدی بگیرید، چون محصولات تقلبی هم در بازار زیاد است و میتواند نتایج ناخواستهای بهدنبال داشته باشد.
عوارض احتمالی و نکات احتیاطی در مصرف ژل رویال
هر چند اغلب افراد از فواید بیشمار ژل رویال بهرهمند میشوند، اما عوارض ژل رویال، هرچند نادر، قابل چشمپوشی نیست. واکنشهای حساسیتی، تداخل دارویی و حتی ممنوعیت مصرف در برخی گروهها باید جدی گرفته شود. زیادهروی، حتی در محصولات طبیعی، گاهی نتیجه جالبی ندارد و بهتر است همیشه آگاهانه عمل کنید.

واکنشهای آلرژیک و حساسیتهای احتمالی
بعضی افراد پس از مصرف ژل رویال دچار واکنشهای حساسیتی شامل خارش، تورم لب و صورت، کهیر یا حتی واکنشهای شدید مانند تنگی نفس و شوک آنافیلاکسی میشوند. افرادی که به سایر محصولات زنبور عسل مانند عسل یا پروپولیس حساسیت دارند، باید دقت بیشتری داشته باشند و مصرف را با دوزهای بسیار کم آغاز کنند تا واکنش بدن مشخص شود.
تداخلات دارویی و موارد منع مصرف ژل رویال
مصرف همزمان ژل رویال با داروهای ضد انعقاد خون، داروهای فشار خون بالا یا ایمونوساپرسورها، میتواند باعث عوارض ناخواسته یا تغییر اثر داروها شود. مبتلایان به آسم یا آلرژی شدید باید ژل رویال را با احتیاط تست کنند یا اصلاً از آن استفاده نکنند. همچنین مصرف همزمان با داروهای کاهنده قند خون باید تحت نظر پزشک باشد (ارجاع به منابع NCBI و SID).
توصیههای مهم برای گروههای خاص (زنان باردار، کودکان و بیماران خاص)
در زنان باردار، شیرده، کودکان خردسال و بیماران دارای نقص ایمنی یا بیماریهای کلیوی، ممنوعیت یا محدودیت ویژه برای مصرف ژل رویال وجود دارد. هرچند موارد نادری از سمیت گزارش شده، اما احتیاط الزامی است. برای این گروهها، مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه پیش از هرگونه مصرف ژل رویال اجباری است تا احتمال خطر به حداقل برسد.
نکات مهم در مصرف ژل رویال برای جلوگیری از عوارض
- شروع با دوزهای پایین و افزایش تدریجی
- مشاوره با متخصص تغذیه یا پزشک در صورت ابتلا به بیماریهای خاص
- توجه به علائم حساسیت یا واکنشهای ناخواسته بدن
- قطع مصرف در صورت بروز علائم آلرژیک شدید
- اطمینان از اصالت و کیفیت ژل رویال خریداری شده
تفاوت ژل رویال با عسل و پروپولیس: مقایسهای جامع
در بازار محصولات زنبور عسل، سه ستاره اصلی وجود دارد: ژل رویال، عسل و پروپولیس. هر کدام از آنها ترکیب شیمیایی، خواص درمانی و حتی کاربردهای متفاوتی دارند. کسانی که به دنبال انتخاب مکمل مناسب بر حسب هدف خود هستند، باید این تفاوتها را به خوبی بدانند تا بتوانند بهترین را برگزینند.

ترکیبات و خواص متمایز هر یک از محصولات زنبور عسل
- ژل رویال: غنی از پروتئینهای خاص، ۱۰-HDA، ویتامینهای گروه B و اسیدهای آمینه.
- عسل: منبع طبیعی قند (فروکتوز و گلوکز)، آنتیاکسیدانها و برخی ویتامینها؛ انرژیبخش سریع.
- پروپولیس: سرشار از پلیفنول و فلاونوئید، ترکیب ضدباکتری و ضدالتهاب قدرتمند. هر کدام نقاط قوت منحصربهفردی دارند اما اگر موضوع افزایش انرژی طبیعی، تقویت سیستم ایمنی و خواص ضدپیری باشد، ژل رویال را باید یک سر و گردن بالاتر دید!
کاربردهای درمانی و سلامتی متفاوت
عسل معمولاً به عنوان شیرینکننده و انرژیبخش روزانه استفاده میشود. پروپولیس کاربرد اصلیاش در درمان عفونتهای دهانی و افزایش سلامت دندان است و ژل رویال مکملی لوکس برای بازسازی پوست، افزایش باروری و حمایت از دستگاه ایمنی است. انتخاب مکمل مناسب بستگی به نیاز و هدف فرد و مشورت با متخصص دارد.
ارزش غذایی و اقتصادی ژل رویال در برابر سایر محصولات
به دلیل تولید محدود و فرایند استخراج پیچیده، قیمت ژل رویال بالاتر از سایر محصولات زنبور عسل است. ارزش غذایی آن، به واسطه فراوانی مواد مغذی و ترکیبات منحصر به فرد، بسیار بیشتر محسوب میشود. بنابراین اگر کیفیت و تنوع مواد بیوشیمیایی را اولویت خود میدانید، ژل رویال انتخاب بیچونوچرایی خواهد بود.
جمع بندی و نتیجه گیری
در نهایت، ژل رویال یک مکمل طبیعی منحصربهفرد و چندکاره است که خواص اثباتشدهای برای تقویت سیستم ایمنی، افزایش انرژی، زیبایی پوست و سلامت باروری دارد. ترکیبات منحصر به فرد آن حتی در بین محصولات زنبور عسل، بیهمتاست. تجربیات بسیاری از مصرفکنندگان نشان میدهد که مصرف صحیح و باکیفیت ژل رویال میتواند تاثیرات قابل سنجشی بر سلامتی روزمره و حتی روحیه فرد داشته باشد. هرچند باید به عوارض بالقوه و محدودیتهای مصرفی آن توجه داشت، اما مشورت با متخصص و انتخاب محصول اصل، راهی مطمئن برای کسب نتیجه مطلوب خواهد بود.
اگر به دنبال راهی علمی، طبیعی و کاربردی برای مراقبت از بدن و ذهن هستید، ژل رویال را امتحان کنید و نتایج مثبت آن را به دیگران هم توصیه کنید. سلامت شما، بزرگترین سرمایهتان است!
سئوالات متداول
مصرف ژل رویال بهتر است خوراکی باشد یا موضعی؟
هر دو روش اثربخش است، اما برای تاثیر کلی بر سلامت عمومی و سیستم ایمنی، مصرف خوراکی ترجیح دارد. برای تاثیر مستقیم بر پوست یا ترمیم زخم، استفاده موضعی نیز مفید است.
آیا ژل رویال واقعاً تاثیری بر باروری دارد؟
مطالعات علمی و تجربه کاربران نشان داده تاثیر مثبتی بر کیفیت اسپرم، تخمکگذاری و سلامت هورمونی دارد؛ اما جایگزین درمان دارویی نیست و باید در کنار درمان و تحتنظر پزشک استفاده شود.
بهترین مدتزمان مصرف ژل رویال چقدر است؟
دوره پیشنهادی معمولاً ۲ تا ۳ ماه به صورت منظم است، اما بسته به هدف و وضعیت سلامت فرد، این مدت قابل افزایش یا کاهش است. هر چند مصرف طولانی باید تحت کنترل متخصص باشد.
آیا ژل رویال برای کودکان بیخطر است؟
به دلیل احتمال بروز واکنش آلرژیک، مصرف آن برای کودکان زیر ۲ سال یا کودکان دارای سابقه آلرژی شدید باید با احتیاط جدی انجام شود و بهتر است با مشاوره پزشک باشد.
عوارض بالقوه ژل رویال چیست؟
عوارض نادر اما جدی شامل آلرژی، خارش، کهیر و شوک آنافیلاکسی است. تداخل با برخی داروها نیز وجود دارد. اگر علائم حساسیت یا تنگی نفس بروز کرد، مصرف قطع و فوراً به پزشک مراجعه شود.
این مطلب با تکیه بر تجربیات علمی، پژوهشهای معتبر و تجربه عملی نگارش شده است. برای اطلاعات تکمیلی به مقالات تخصصی و منابعی مانند SID، Asriran، Beenous و پایگاه داده NCBI مراجعه کنید.